Privaatrecht – Skeeler- ongeval ECLI:NL:HR:2005:AU4042

  • Datum: 25 november 2005

  • Rechtbankniveau: Hoge Raad

  • Rechtsgebied: Privaatrecht

  • Wetsartikelen: /

Casus

In deze casus ging het om een vrouw die besloot skeelerlessen te gaan volgen. De lessen werden verzorgd door Eurosportief 2000 C.V. en vonden plaats op een weg van asfalt, zonder oneffenheden of andere onvolkomenheden. Om veiligheidsredenen stelde de organisator van de skeelerlessen helmen, knie-, pols- en elleboogbeschermers beschikbaar. De knie-, pols- en elleboogbeschermers werden aan het begin van de les aan de cursisten uitgereikt. De cursisten werden verplicht om deze te dragen. Het dragen van de helmen was niet verplicht, die mochten de cursisten zelf pakken als zij daar behoefte aan hadden. Op een gegeven moment valt mevrouw achterover. Eerst valt zij op haar zitvlak, waarna zij achterover slaat en met haar hoofd op het asfalt terecht komt. De reden van haar val is onduidelijk, maar zij moest meteen naar het ziekenhuis worden overgebracht. Aldaar werd hersenletsel geconstateerd. De dag daaropvolgend is de vrouw als gevolg van dit letsel overleden. De nabestaanden willen de organisator van de skeelerlessen aansprakelijk stellen op grond van art. 6:108 BW, omdat zij het dragen van helmen niet verplicht hadden gesteld bij de skeelerlessen. De organisator heeft echter een exoneratiebeding opgenomen in het inschrijfformulier, waarin zij stelt dat iedere deelname geheel op eigen risico is. Ook het besluit om al dan niet een helm te dragen tijdens de lessen, is volgens de organisator daarom geheel voor eigen risico.

Rechtsvraag

Was de ernst van het gevaar voor de val op het hoofd zo groot dat organisatie het dragen van een helm verplicht had moeten stellen (zorgplicht)?

Lagere rechters

De rechtbank heeft dit verzoek van de nabestaanden afgewezen, waarna zij in hoger beroep zijn gegaan. In hoger beroep overwoog het Hof dat Eurosportief 2000 C.V. tekort is geschoten in haar zorgvuldigheidsplicht. Zij had haar cursisten moeten verplichten of dringend dienen te adviseren een helm te dragen tijdens de lessen. Volgens het hof dient het dodelijk letsel dan ook te worden toegerekend aan het feit dat Eurosportief 2000 C.V. zich niet heeft gehouden aan de op haar rustende zorgvuldigheidsplicht. De contractuele uitsluiting van aansprakelijkheid is onder de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar en moet daarom buiten toepassing blijven.

Hoge Raad

De Hoge Raad gaat mee in deze overweging van het hof. Omdat Eurosportief 2000 C.V. de organisator en de leider van de skeelercursus was, rustte op haar de verplichting om de deelnemers dringend te adviseren om een helm te dragen. Ook het feit dat de vrouw zich vrijwillig heeft blootgesteld aan het risico op een val bevrijdde Eurosportief niet noodzakelijkerwijs van haar aansprakelijkheid ter zake van het niet treffen van veiligheidsmaatregelen. Weliswaar had de vrouw het inschrijfformulier ondertekend waarop stond dat deelname voor eigen risico was, maar dit is volgens de Hoge Raad onvoldoende om ook te strekken tot uitsluiting van aansprakelijkheid voor ernstige of zeer ernstige vormen van schade. Volgens de Hoge Raad bestond er voor de organisatoren van een hoge zorgplicht. Een beroep op de exoneratieclausule acht de Hoge Raad onder deze omstandigheden onaanvaardbaar. De vordering van de nabestaanden wordt daarom toegewezen.