Privaatrecht – Amsta ECLI:NL:HR:2015:1687

  • Datum: 19 juni 2015

  • Rechtbankniveau: Hoge Raad

  • Rechtsgebied: Privaatrecht

  • Wetsartikelen: /

Casus

Amsta is een zorgaanbieder die zorgvoorzieningen aanbiedt aan ouderen, mensen met een verstandelijke beperking en andere hulpbehoevenden. Bij Amsta zijn 2800 mensen werkzaam. Tussen partijen heeft op initiatief van het FNV overleg plaatsgevonden over de arbeidsvoorwaarden van de bij Amsta werkzame personen. Dit heeft echter niet het gewenste resultaat opgeleverd. Daarop heeft het FNV driemaal een collectieve actie in de vorm van een werkonderbreking van twee uur georganiseerd. Amsta vordert daarop in kort geding dat het FNV wordt verboden bezettingen te organiseren binnen een van haar locaties, de toegang tot locaties te belemmeren of geluidsoverlast te veroorzaken in de nabije omgeving van die locaties.

Rechtsvraag

Valt de collectieve actie onder de bescherming van art. 6 lid 4 ESH?

Lagere rechters

De rechtbank en het Hof overwegen dat moet worden gekeken naar de spelregels. Dit zijn er twee: een collectieve actie van werknemers, in verband met de daardoor mogelijk geschade belangen van de werkgever en derden, dient tijdig van tevoren aan de werkgever te worden medegedeeld. Daarnaast dient de actie een ultimum remedium te zijn die dient te worden getoetst aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.

Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt dat de spelregels niet langer als zelfstandige maatstaf dienen om te beoordelen of een collectieve actie rechtmatig is. Dit neemt niet weg dat de spelregels nog steeds van belang zijn bij de beoordeling van de collectieve actie. Indien de organisatoren van een collectieve actie aannemelijk maken dat de actie redelijkerwijs kan bijdragen aan doeltreffende uitoefening van het recht op collectief onderhandelen, valt deze actie onder het bereik valt van art. 6 aanhef en onder 4 ESH. Van beperkingen is sprake indien deze maatschappelijk gezien dringend noodzakelijk zijn. Bij deze beoordeling dient de rechter alle omstandigheden mee te wegen. Daarbij kunnen onder meer van belang zijn de aard en duur van de actie, de verhouding tussen de actie en het daarmee nagestreefde doel, de daardoor veroorzaakte schade aan de belangen van de werkgever of derden, en de aard van die belangen en die schade.