Intellectueel-eigendomsrecht – Cruijff/Tirion (portretrecht) ECLI:NL:HR:2013:CA2788,

  • Datum: 12 juni 2013

  • Rechtbankniveau: Hoge Raad

  • Rechtsgebied: Intellectueel-eigendomsrecht

  • Wetsartikelen: Art. 21 auteurswet

Casus

Cruijff staat bekend als oud-voetballer, voetbaltrainer en commentator. Tirion was in 2003 van plan om een fotoboek uit te brengen onder de naam ‘Johan Cruijff – De Ajacied’ met foto’s van de voetballer. Gezien Cruijff zijn portretrecht heeft de raadsman van Cruijff schriftelijk bericht gedaan aan Tirion dat hij openstond voor een financiële vergoeding in ruil voor het uitgeven van zijn portretrecht. Dit leidde niet tot een overeenkomst. Het boek kwam wel tot uitgave.

Cruijff vond het gebruik van de foto’s, zonder zijn toestemming, een inbreuk op zijn privacy en dat hij een redelijk belang had zich te verzetten tegen de publicatie en verspreiding van de foto’s. Hij vorderde schadevergoeding.

Rechtsvraag

Is er sprake van een inbreuk op Cruijff zijn portretrecht?

Rechtsoverweging

Johan Cruijff is een bekende naam. De foto’s in het boek van Tirion waren foto’s van de jaren waarin Cruijff deel was van het Nederlands Elftal. De foto’s hadden geen betrekking op zijn persoonlijke levenssfeer, aldus het Hof. Er was geen sprake van een inbreuk op art. 8 EVRM.

De beoordeling van de vraag of het bekend maken van foto’s zonder de toestemming van de geportretteerde onrechtmatig is, dient te worden beoordeeld aan de hand van een afweging tussen art. 8 EVRM (eerbiediging van de levenssfeer) en art. 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting). ‘Bij deze afweging kunnen van belang zijn de persoon van de geportretteerde, de plaats en de wijze van totstandkoming van de afbeelding, de aard en mate van intimiteit waarin de geportretteerde is afgebeeld, het karakter van de afbeelding, de context van de publicatie, de juistheid van de overige in de publicatie verstrekte informatie, alsmede het maatschappelijk belang, de nieuwswaarde of informatieve waarde van de openbaarmaking hiervan.’

Rechtsregel

Ten aanzien van personen welke voor hun beroep bekendheid genieten, geldt een andere vorm van bescherming door het portretrecht. Voor foto’s waar zij staan afgebeeld tijdens hun beroepsuitoefening op openbaar toegankelijke plaatsen is een bepaalde bekendheid en belangstelling inherent. De informatie en algemene nieuwswaarde hebben in dit geval een zwaarder gewicht dan het verzet tot diens openbaarmaking.