Privaatrecht – Kapitalisatie/peildatum ECLI:NL:HR:2019:1291

  • Datum: 30 augutus 2019

  • Rechtbankniveau: Hoge Raad

  • Rechtsgebied: Privaatrecht

  • Wetsartikelen: /

Casus

In deze schadestaatprocedure moet de schade worden vastgesteld die een onderneming heeft geleden doordat zij in 1976 haar bedrijf niet heeft kunnen uitbreiden. De verweerder meent dat zij schade heeft geleden doordat zij haar plan om de productiecapaciteit van haar fabriek uit te breiden niet heeft kunnen uitvoeren. Zij voert aan dat zij rond 1 januari 1976 met de door de uitbreiding verhoogde productie zou hebben kunnen beginnen. De Gemeente betwist dat de gestelde schade heeft geleden.

Rechtsvraag

Moet bij het vaststellen van de schade worden uitgegaan van een peildatum in het verleden, en zo ja met welke disconteringsvoet de schade contant gemaakt moet worden, en hoe moet rentevergoeding over de schade vervolgens worden berekend?

Lagere rechters

De rechtbank heeft de vordering afgewezen. Het hof heeft deskundigen ingeschakeld om te bepalen op welke manier de schade berekend moet worden. Het hof meent dat de schade ex ante (de datum van de schadeveroorzakende gebeurtenis) moet worden bepaald. Volgens het hof moet een disconteringsvoet gehanteerd worden die is samengesteld uit de tijdwaarde van geld. Het hof week hierbij af van het deskundigenadvies waarin werd geadviseerd ook een opslag voor ondernemingsrisico mee te nemen in de disconteringsvoet. Volgens het hof zou de ondernemer niet beloond worden met een ondernemingsrisico dat ze niet geleden heeft door het hanteren van de disconteringsvoet.

Hoge Raad

Het incidentele beroep betoogt dat het hanteren van een peildatum in het verleden in dit geval niet leidt tot een juiste schadevergoeding. Het principale beroep is gericht tegen het oordeel van het hof dat de schade – anders dan de deskundigen hebben aangenomen – moet worden berekend zonder bij de discontering naar de peildatum rekening te houden met een opslag voor het ondernemingsrisico. De Hoge Raad wijst het incidentele beroep af omdat het oordeel van het hof over het hanteren van de peildatum niet van een onjuiste rechtsopvatting getuigt. Het hanteren van een peildatum in het verleden is dus toegestaan voor het bepalen van de schade. De Hoge Raad is het eens met het oordeel van het hof dat er geen opslag voor ondernemingsrisico meegenomen moet worden in de disconteringsvoet.